O Parlamento de Galicia vén de aprobar a Lei do Clima de Galicia, cos únicos votos a favor do Partido Popular. No debate final da lei no pleno do Parlamento repetíronse os argumentos expostos no debate inicial de totalidade celebrado en outubro pasado.
BNG e PSdG-PSOE queixáronse da pouca receptividade da Xunta ás súas emendas parciais.
Entre as mudanzas do proxecto de lei incorporadas durante a tramitación parlamentaria só salientan un artigo sobre a introdución da perspectiva de xénero e unha disposición que obriga ao Goberno galego a presentar unha proposta de rede de refuxios climáticos.
O texto final da lei pode consultarse aquí.
Sobre o debate inicial de totalidade, as emendas parciais presentadas polos grupos parlamentarios e as suxestións do OGACLI ao proxecto de lei ofrecimos información na seguinte noticia.
Unha lei feble que aspira á neutralidade climática en 2040
A Lei do Clima de Galicia apenas define obxectivos de emisións e enerxéticos e contén moitos artigos baleiros de contido. É o caso dos relativos á integración da perspectiva climática nas políticas sectoriais (enerxética, mobilidade, agraria,…).
Algúns dos instrumentos recollidos na lei xa foron creados, como os minimalistas plans galegos de acción climática.
A creación da Oficina Galega de Cambio Climático e a regulación da contratación pública verde son os únicos novos instrumentos que merecen destaque positivo.
As carencias en ferramentas chave como a planificación enerxética, a transición xusta, a fiscalidade verde, a participación cidadá ou a educación ambiental son notábeis. Restan credibilidade ás metas e obxectivos da nova lei.
Na seguinte táboa compárase o tratamento dalgúns aspectos destacados entre o anteproxecto de lei sometido a unha consulta pública na que participou o OGACLI, o proxecto de lei que entrou no Parlamento e a lei finalmente aprobada.
| TEMA | ANTEPROXECTO (2023) | PROXECTO DE LEI (2025) | LEI APROBADA (2026) |
|---|---|---|---|
| Neutralidade climática (emisións netas cero) | Horizonte do 2050 | Horizonte do 2040 | Horizonte do 2040 |
| Obxectivos de emisións | Ningún | -75% de emisións netas para 2030 con respecto a 1990 Sen obxectivos para emisións brutas e por sectores | -75% de emisións netas para 2030 con respecto a 1990 Sen obxectivos para emisións brutas e por sectores |
| Obxectivos enerxéticos | Ningún. Sen horizonte para o abandono da enerxía fósil | Ningún. Sen referencias aos combustíbeis fósiles | Ningún. Sen referencias aos combustíbeis fósiles |
| Planificación climática | Alén de incluír instrumentos xa operativos (comisión interdepartamental, plans de acción climática,…), crea os orzamentos de carbono e os programas de descarbonización da Xunta e de Concellos de máis de 20.000 habitantes | Elimina os orzamentos de carbono e os programas de descarbonización. Crea a Oficina Galega de Cambio Climático, a semellanza da estatal e das doutras comunidades autónomas | Elimina os orzamentos de carbono e os programas de descarbonización. Crea a Oficina Galega de Cambio Climático, a semellanza da estatal e das doutras comunidades autónomas |
| Planificación enerxética e outras políticas sectoriais | Algúns criterios para orientar a integración climática | Simple declaración sobre a integración climática. Elimina a palabra enerxía da denominación da Estratexia Galega de Cambio Climático | Simple declaración sobre a integración climática. Elimina a palabra enerxía da denominación da Estratexia Galega de Cambio Climático |
| Xustiza climática | Definición incompleta. Non crea a figura da Estratexia de Transición Xusta. Ignora a dimensión climática da acción exterior | Ausente entre os principios. Non inclúe o instrumento da Estratexia de Transición Xusta. Establece os Fondos para a Transición, financiados co Fondo Social para o Clima Europeo. A acción exterior non se considera unha área estratéxica da acción climática | Ausente entre os principios. Non inclúe o instrumento da Estratexia de Transición Xusta. Establece os Fondos para a Transición, financiados co Fondo Social para o Clima Europeo. A acción exterior non se considera unha área estratéxica da acción climática |
| Instrumentos económicos | Sen referencias á fiscalidade verde | Artigo sobre fiscalidade meramente declarativo. Creación dun mercado voluntario galego de carbono. | Artigo sobre fiscalidade meramente declarativo. Creación dun mercado voluntario galego de carbono. |
| Participación cidadá | Crea o Consello do Clima | O Consello do Clima pasa a chamarse Foro da Acción Climática. | O Consello do Clima pasa a chamarse Foro da Acción Climática. |
Unha novidade relevante é o adianto da neutralidade climática desde o horizonte do ano 2050 ao do 2040. Isto está máis acorde coa situación de partida e coas capacidades e responsabilidades de Galicia. Mesmo o horizonte do ano 2035 podería considerarse realista.
O abandono progresivo do carbón na produción eléctrica, xunto co crecemento das absorcións de CO2 na superficie arborizada, son as causas do descenso do 61,7% nas emisións netas de gases de invernadoiro entre 1990 e 2023, ano máis recente con datos.
Para acadarmos emisións netas cero en 2040 habería que diminuílas uns 40 puntos máis, en relación a 1990.
O declive final do carbón, combatido pola Xunta e a actual oposición parlamentaria, fixo baixar nuns 45 puntos as emisións netas en só seis anos (2018-2023).
Sen horizonte para o abandono da enerxía fósil
A maior eiva do proxecto de lei, a non definición dun horizonte para o fin do emprego dos combustíbeis fósiles, non foi corrixida durante a tramitación parlamentaria. Ningún grupo político presentou emendas nese sentido.
A ausencia de obxectivos, prazos e medidas a respecto da substitución da enerxía fósil por renovábel resta credibilidade á meta de atinxir a neutralidade climática en 2040. Ese debería ser tamén o horizonte para o fin do uso da enerxía fósil en Galicia.
Nin sequera se mencionan os combustíbeis fósiles ao longo de todo o texto da lei, a pesar de seren a causa do 72 % das emisións territoriais galegas de gases causantes de cambio climático (2023).
OGACLI 